Sh. Ramesh Chander Dogra addressing a gathering. Photograph from a remembrance post shared by his son, Arun Dogra.
ਸ਼੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਡੋਗਰਾ ਦਸੂਹਾ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਆਜ਼ਾਦ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਚੋਣ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ 1962 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀਐੱਸਸੀ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਲੰਬੇ ਚੋਣ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੇ।
ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਜਿੱਤਾਂ
1985 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦਸੂਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ 1992, 1997 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1997 ਵਿੱਚ ਮਹੰਤ ਰਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ 53 ਵੋਟਾਂ ਸੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਉੱਤੇ ਫ਼ਰਕ ਵਧ ਕੇ 12,083 ਵੋਟਾਂ ਹੋਇਆ। ਨਤੀਜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਲੋਕ ਫ਼ਤਵੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਉਪ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉਪ ਸਪੀਕਰ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਤੋਂ 7 ਜਨਵਰੀ 1996 ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵੀ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ 2002–2007 ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ। ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 2004 ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਮੀਟਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਿਭਾਗੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸੀ।
ਦਸੂਹਾ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਦਸੂਹਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਾਈ ਸਿਆਸੀ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2022 ਦੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਗ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੈਰਵੀ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮਗਰੋਂ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਅਰੁਣ ਡੋਗਰਾ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅੱਗੇ ਤੋਰੀ।
ਡੋਗਰਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਚਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਿੱਤਾਂ, ਉਪ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਦਸੂਹਾ ਦੇ ਜਨਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਸਥਾਨਕ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਤੋਂ ਸੂਬਾਈ ਨੀਤੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।
Sources
- Press Trust of India / Business Standard, 23 April 2013: obituary and legislative career.
- ADR/MyNeta: 2012 election affidavit, education and profession.
- Dasuya Assembly historical election results.
- Punjab Legislative Assembly members’ compendium: Deputy Speaker tenure.
- The Indian Express, 24 April 2013: ministerial responsibilities and obituary.
- Twelfth Finance Commission, Annexure: Punjab meetings, July 2004.
- The Tribune, 15 January 2022: advocacy for Dasuya district status.
- The Tribune, 20 March 2017: Arun Dogra’s election victory.